ตักวา เป็นความสำนึกถึงการเฝ้าดูอยู่ของอัลลอฮฺ จนกระทั่งทำให้คนๆนั้นละทิ้งบาปต่างๆในโลกนี้ และทำให้เขารอดพ้นจากการลงโทษในโลกหน้า ต่อไปนี้คือ วิธีการที่จะได้รับตักวาอย่างกระชับ

ขั้นที่ 1 การตรวจสอบตัวเอง

เมื่อใดที่บุคคลหนึ่งได้ตรวจของพวกเขาในโลกนี้ เขาจะประสบกับความสำเร็จอย่างมากในโลกหน้า อัล-กุรอาน ได้บรรยายถึงความจริงนี้ว่า
“โอ้ บรรดาผู้ศรัทธาเอ๋ย พวกเจ้าจงตักวาต่ออัลลอฮฺเถิด และทุกชีวิตจงพิจารณาดูว่าอะไรบ้างที่ตนได้เตรียมไว้สำหรับพรุ่งนี้”(ซูเราะ ฮฺอัล-ฮัชรฺ :18)
ในอายะฮฺนี้มีการอ้างอิงถึงการคำนึงใส่ใจถึงการกระทำในอดีต
ท่าน อุมัร(รฎ) ได้กล่าวว่า “จงตรวจสอบตัวของพวกท่านก่อนที่จะถูกสอบสวน(โดยผู้อื่น)ชั่งน้ำหนักการกระทำ ของท่านก่อนที่มันจะถูกชั่ง(โดยผู้อื่น)”
ท่านหะสัน บัสรี(รฎ) กล่าวว่า “ผู้ศรัทธาคือผู้ที่ปกครองเหนือตัวของเขา เขาตรวจสอบตนเองเพื่ออัลลอฮฺ ผู้ที่ได้ใส่ใจในตัวของพวกเขาเองในโลกนี้จะถูกตรวจสอบเพียงเล็กน้อยในโลก หน้า ผู้ที่ใส่ใจในเรื่องเหล่านี้น้อยจะพบว่าการถูกสอบสวนของพวกเขานั้นยุ่ง ยากอย่างยิ่ง”
ท่านหะสัน บัสรี (รฎ) ได้กล่าวถึงอายะฮฺ “ และข้าขอสาบานต่อชีวิตที่ประณามตนเอง” (ซูเราะฮฺ อัลกิยามะฮฺ : 2) “ผู้ศรัทธาคนหนึ่งจะติเตียนตนเองอยู่เสมอในเรื่องอาหารของพวกเขา เครื่องดื่มของพวกเขา และคำพูดของพวกเขา ผู้ที่ทำบาปย่อมไม่มีการตำหนิตนเอง
อบู ดารดาอ์(รฎ) กล่าวว่า “ไม่มีใครที่จะได้เข้าใจอิสลามอย่างสมบูรณ์จนกว่าเขาได้ตำหนิผู้อื่นเพื่อผล ประโยชน์ของอัลลอฮฺ และเมื่อเขากลับบ้านแล้วได้ตำหนิตนเองยิ่งกว่า”
อิมา ม ฆอซาลี(รฎ) กล่าวว่า “ใครก็ตามที่ได้ตรวจสอบตัวของเขาก่อนที่เขาจะถูกตรวจสอบ ถูกสอบสวนเพียงเล็กน้อยในวันแห่งการตัดสิน เขาจะสามารถตอบคำถามได้ทุกคำถาม”

ขั้นที่ 2 มีชีวิตอย่างสมถะ(คือการเชื่อฟังอัลลอฮฺ)

คนยุคแรกของอิสลามได้กล่าวว่า “เมื่อใดที่บุคคลหนึ่งรู้ถึงคุณค่าของสิ่งที่พวกเขาค้นหา การใช้เวลาเพื่อมันจะเป็นเรื่องที่ง่ายดาย”
อบู ดารดะฮฺ (รฎ)เล่าว่า “ถ้าหากไม่ใช่เพราะว่าสามสิ่งนี้แล้ว ฉันไม่ต้องการจะมีชีวิตอยู่แม้สักวันเดียว : (1)ความหิวกระหายเพื่อพระองค์อัลลอฮฺในยามป่วย (2)การหมอบตัวลงต่อหน้าพระองค์ในยามค่ำคืน และ(3)กลุ่มเพื่อนที่พินิจพิจารณาเลือกการสนทนาในเรื่องที่ดียิ่งเหมือนผู้ คนที่เลือกเอาผลไม้ที่ดีที่สุด”
ยะหฺยา อิบนิ มุอาด (รฎ) เล่าว่า “ขอแสดงความยินดีกับบรรดาผู้ที่หลีกหนีจากโลกนี้ ก่อนที่มันจะละทิ้งพวกเขา กับบรรดาผู้ที่สร้างหลุมฝังศพของพวกเขาเองก่อนที่เขาจะเข้าไปอยู่ และกับบรรดาผู้ที่ทำให้ผู้อภิบาลของเขาพอใจก่อนที่จะพบกับพระองค์”
อาลี (รฎ) กล่าวว่า “ใครก็ตามที่ปรารถนายังสรวงสวรรค์จะแข่งขันกันในการทำความดี ใครก็ตามที่กลัวนรก จะไม่ถูกล่อลวง ใครก็ตามที่แน่ใจในความตายจะระงับความพึงพอใจต่างๆ และใครก็ตามที่ตระหนักเกี่ยวกับโลกนี้จะอดทนต่อความยากลำบากด้วยความสบายใจ”

ขั้นที่ 3 รู้จักลงโทษตัวเอง(ตามชะรีอะฮฺ)

คนรุ่นก่อนลงโทษตัวของพวกเขาเองเมื่อกระทำความผิดหรือละเลยในเรื่องอิสลาม ดังที่ท่านอุมัร (รฎ) ได้บริจาคที่ดินผืนหนึ่งมูลค่า 200,000 ดิรฮัม เมื่อท่านได้ลืมละหมาดอัสริ
ตามีน ดารี (รฎ) ได้ล้มเหลวต่อการตื่นขึ้นละหมาดตะฮัจญุดในคืนหนึ่ง ท่านได้ตื่นขึ้นในตอนกลางคืนทั้งปีในปีถัดมา
ท่าน ฎอลหะฮฺ (รฎ) ได้เคยจดจ่ออยู่กับนกที่อยู่บนกำแพงของสวนผลไม้ในขณะที่ท่านละหมาด ท่านจึงได้บริจาคสวนนั้นไปเพื่อชดเชยต่อความผิดอันนี้ของท่าน
ฮัสสัน อิบนิ สินาน(รฎ) ได้ผ่านยังที่พักอาศัยแห่งหนึ่งและถามว่ามันได้สร้างขึ้นเมื่อใด? ท่านได้คิดใคร่ครวญชั่วขณะหนึ่งและตระหนักว่าท่านได้ถามในบางสิ่งซึ่งไม่ได้ เกี่ยวข้องอะไรกับท่านเลย ท่านจึงได้ให้ตัวเองถือศีลอดเป็นเวลาทั้งปี

ขั้นที่ 4 พิจารณาข้อคิดที่ได้จากคนศอลิหฺ (คนดีมีคุณธรรม)

สิ่งที่สำคัญที่ควรทำภายหลังจากขั้นตอนทั้งหมดคือการพิจารณาข้อคิดต่างๆที่ได้ จากผู้ที่ดำรงตนอยู่ในกรอบของอิสลามเพื่อเป็นคติเตือนใจ และรับเอาบุคลิกภาพของพวกเขามาใช้ มันจะนำท่านสู่ความตักวา ดังเช่นคำพูดของคนมีความตักวาในอดีต ดังต่อไปนี้
อบูบักร อัซซิดดีก (รฎ) กล่าวว่า “ใครก็ตามที่เข้าสู่หลุมฝังศพของเขาโดยปราศจากการเตรียมตัวใดๆ เป็นดังเช่นบุคคลที่จะออกสู่ทะเลโดยไม่มีเรือนั่นเอง”
หะสัน บัสรี (รฎ) กล่าว่า “หัวใจจะไม่บริสุทธิ์เพราะ 6 ประการ คือ
(1) การทำบาปโดยมีความหวังจะสำนึกผิด (2)การแสวงหาความรู้และไม่ได้ใช้มัน (3)การกระทำที่ไม่มีความจริงใจ(4)การใช้ปัจจัยยังชีพของอัลลอฮฺโดยไม่ได้ ซาบซึ้งในพระองค์ (5)ไม่พึงพอใจในการแบ่งปันจากอัลลอฮฺ (แม้เพียงเล็กน้อย) (6)การฝังศพโดยปราศจากการเรียนรู้จากพวกเขา(ไม่ได้รับบทเรียน)”

อุมมุ กอยยิม เรียบเรียง